Berichten

De spin-out

Het paradijs op aarde

Strak blauwe lucht, helder zeewater van 26 ˚C, buitenluchttemperatuur van 30 ˚C en de Tramontana (= harde wind in Noord Spanje). Mijn surfboardje stuitert onder mijn regie over het water van de middellandse zee. Genieten, even een moment voor mijzelf en niet aan de beslommeringen van alledag denken. Zo snel heb ik volgens mij nog nooit over het water gescheerd. Dan, plotseling, uit het niets, breekt de achterkant van mijn board uit en glij ik meters dwars over het water. Ik kan me maar net staande houden. “What the hack gebeurt hier?” Is de vin van mijn board plotseling afgebroken en heb ik geen grip meer? Ben ik ergens tegenaan gevaren? Ik minder wat snelheid en ik krijg de grip weer terug. Weer veilig aan wal aangekomen controleer ik mijn board en er is niets aan te zien. Mhmhh? Wat kan dit geweest zijn? Als ik het nu eens omdraai: de vin staat stil en het water stroomt er langs? Dit begint al aardig te lijken op situaties uit de procestechnologie, of beter uit de hydrodynamica, stromingsleer, dat een belangrijk onderdeel is van de procestechnologie. Aangezien ik weet dat mijn vriend Charlie een verwoed surfer is, ga ik hem maar weer eens raadplegen om hier een verklaring voor te geven. Lees meer

Die van mij zijn groen

 

De grote wisseltruc

VentieldopjeHet voorjaar is weer aangebroken dus is het weer tijd voor de halfjaarlijkse bandenwissel. Ik regel het altijd zo bij de garage dat ik erop blijf wachten. Nadat ik de vergeelde, met koffie besmeurde, leesmap al drie keer verveeld heb doorgebladerd valt mijn oog op een affiche waarop staat aangegeven dat de garage als service de banden niet met gewone lucht vult, maar met pure stikstof. Dit is te herkennen aan de groene ventieldopjes. Geïnteresseerd in mijn ontdekking leg ik de leesmap opzij en lees de opgesomde voordelen: “…Een band met ‘gewone lucht’ wordt na verloop van tijd al snel ongeveer vijf tot tien procent zachter. Zuurstofmoleculen zijn dermate klein, dat ze door het karkas van de autoband ontsnappen. Stikstofmoleculen zijn groter en ontsnappen niet of nauwelijks. Banden die op spanning zijn én blijven, slijten minder snel en zorgen ervoor dat de rolweerstand optimaal blijft. Dat zorgt weer voor een laag brandstofgebruik..”, enthousiast geworden lees ik verder: “…stikstof is absoluut niet gevaarlijk. Stikstof is kleurloos, reukloos, niet giftig en kan niet branden. Bij een klapband is er geen extra gevaar. Klapbanden komen op zich niet vaak voor, zeker niet wanneer de band is afgevuld met stikstof…”. Lees meer

Koud hè?

 

Dr Chill

spaanenvermeegen

Maart, Lente. Je zou lekker in de tuin of op een terrasje moeten zitten. Genietend van het voorjaarszonnetje met een glas wijn of iets anders, een graad of 20. Maar helaas, niets was minder waar de afgelopen weken. Het is in jaren niet zo koud en guur geweest. Ik kan me zelfs niet herinneren dat het in de wintermaanden zo koud was. Toch was het niet eens zoheel koud, qua temperatuur althans. Het was de laatste weken net iets boven of net iets onder nul. Ik heb de term ook dit jaar weer een paar keer voorbij horen komen: de gevoelstemperatuur. De gevoelstemperatuur is de temperatuur zoals wij die ervaren en wordt beïnvloed door wind. Hoe meer wind, hoe kouder het voor ons aanvoelt. Dit wordt ook wel de “chill-factor” genoemd. Niet alleen wij, maar ook levenloze dingen zoals tanks in de procesindustrie hebben last van diezelfde gevoelstemperatuur. Lees meer

Schat, je bent de laatste tijd zo…dimensieloos!

Dat moet mevrouw Reynolds waarschijnlijk tegen haar man hebben gezegd ergens in 1883. Ze bedoelde dat als een compliment, niet als een zorg of een verwijt, vandaar het uitroepteken aan het einde van de zin. In het februarinummer van het tijdschrift van de Nederlandse Procestechnologen lees ik namelijk dat 1883 het jaar was waarin meneer Reynolds een publicatie schreef waarin zijn, voor procestechnologen, beroemde dimensieloze getal voor het eerst wordt genoemd.

Dimensieloos, waar heb je het over?

15612418_m

Degene die mijn e-book: “Hoezo niet sexy?” hebben gelezen hebben gezien dat ik al wat aandacht had besteed aan het belang van de juiste dimensies of eenheden in de formules die gebruikt worden in de procestechnologie om allerlei zaken uit te rekenen.

Met een dimensie of eenheid geef je een betekenis aan een waarde. Of anders gezegd, geef je een categorie aan waar een bepaalde meetbare grootheid toe behoort. Lees meer

The second Law

 

Alles gaat langzaam kapot

muse-the-2nd-law-review

The 2nd Law: De technisch geschoolde mensen zegt dit genoeg. De rest van de wereld heeft waarschijnlijk geen flauw idee waar ik het over heb. Althans dat dacht ik tot ik op de radio een nummer hoorde van de Britse band Muse, met de titel: The 2nd Law: Unsustainable. (De tweede hoofdwet: niet-duurzaam). De tweede hoofdwet verwijst naar de tweede hoofdwet van de technische warmteleer (de zogenaamde thermodynamica). De thermodynamica vormt een zeer belangrijk vakgebied binnen de natuur- en scheikunde en dus ook in de procestechnologie. Volgens de band is de gedachte achter The 2nd Law: “…dat alles langzaam kapot gaat. Ons leven zoals we het kennen is niet houdbaar. Meer persoonlijk genomen vechten we iedere dag tegen de wereld om ons heen. Onze relaties, de dingen die we doen en hoe we zelf ook wel weten dat ons leven een contradictie is met wat onvermijdelijk gaat gebeuren”.

Mmhh…ziet er niet echt rooskleurig uit en tijd voor een analyse dacht ik zo.

verval

Lees meer

The best way to predict the future is to create it

21-12-2012

21-12-2012Maar we leven nog, maar we leven nog. En we leven nog, dus niet zeuren, zong Ramses Shaffy al in de jaren ’70. Ik denk dat we dat ook wel kunnen zeggen nu we 21-12-2012 zonder al teveel kleerscheuren hebben doorlopen. Voor degenen die de afgelopen tijd op een onbewoond eiland leefden: Op die datum verliep een kalender van de oude Maya’s. Volgens een aantal onheilsprofeten was het op die datum dat de aarde zou vergaan (voor degene die dat geloofden had ik al aangeboden om op de 20e al hun waardevolle spullen bij mij in te leveren onder de belofte dat ik er goed op zou passen, maar, afgezien van de kerstpakketten, heb ik verder niet veel zien langskomen). Ik heb nooit geloofd dat de wereld zou vergaan. Wat ik wel geloof, en met mij vele anderen, is dat we in een overgangsperiode zitten naar een ander tijdperk. Of je het eindigen van de Maya kalender zo kan interpreteren is weer een ander verhaal. Dat de mensheid de komende decennia voor enorme uitdagingen komt te staan moge duidelijk zijn. Door alsmaar toenemende groei van de wereldbevolking, de groei van welvaart en de doorgaande uitputting van natuurlijke grondstoffen zal het een hele toer zijn om voldoende water, voedsel en energie te produceren en daarbij het milieu zo min mogelijk te belasten. In een nieuwe serie blogs zal ik het komende jaar beschrijven hoe de rol van de procestechnologie zal bijdragen aan het oplossen van deze problemen (uhh..uitdagingen. Problemen zijn een voldongen feit, aan uitdagingen kan je nog wat doen heb ik geleerd). Lees meer

Hoezo niet Sexy?

 

Waarom, zeg me waarom?

Inmiddels zal het je niet ontgaan zijn dat de ervaring die ik de afgelopen jaren heb opgebouwd in de chemische technologie/procestechnologie graag met je wil delen. Niet uitsluitend met mijn vakbroeders en -zusters, maar juist met een veel breder publiek. De vraag is: Waarom?

De meeste materialen, producten en onderdelen van producten (inclusief energie), worden gemaakt in de procesindustrie, het domein van de procestechnoloog. Dat is dan ook de plek waar je het verschil kunt maken”
. Deze uitspraak van Prof.Dr. Sascha Kersten van de Universiteit Twente verwoordt de eerste reden. Procestechnologie is één van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste vakgebied om toekomstige maatschappelijke vraagstukken als grondstof- en energieschaarste het hoofd te bieden. De vraag naar energie en grondstoffen zal alleen maar toenemen door de alsmaar toenemende wereldbevolking en de toename van de welvaart. Daarbij vloeit er steeds meer kennis uit de sector weg door de babyboomers die met pensioen gaan en die onvoldoende wordt gecompenseerd door de instroom van jong talent aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

En dat is dan ook de tweede reden: techniek, en misschien chemische techniek nog wel in het bijzonder, kampt met een imagoprobleem. Techniekstudies zijn moeilijk en waarom zou je zo’n moeilijke studierichting kiezen als je ook wat gemakkelijkers kunt kiezen? Volgens buitenstaanders klinkt het ook niet echt sexy. Lees meer

Ik ben toch zeker Sinterklaas niet

 

De efficiënte manier van chocolademelk maken

Waarom hecht ik zoveel waarde aan het benadrukken dat processen in de chemische industrie verder kunnen worden geoptimaliseerd? Waar praat ik over als ik het heb over potentiele besparingen? Het is nog altijd verbazingwekkend om te zien hoe bestaande fabrieken nog altijd weer efficiënter geopereerd kunnen worden, ondanks dat er al veel aan gedaan is. Voor de niet ingewijden is het goed om aan de hand van een vereenvoudigd voorbeeld de impact te laten zien. Het leek me wel leuk om dit in de Sinterklaastijd aan de hand van een lekkernij te doen: chocolademelk. chocolademelk-thumbnail

Sinterklaas wil chocolademelk maken, veel chocolademelk, door de volgende chemische reactie:

chocolade + melk –> chocolademelk

Dit is de ideale situatie, die alleen maar voorkomt in Lala-land. Helaas is het in praktijk zo dat een deel van de chocolademoleculen het ook nodig vindt om het molecuul bittere chocolade te vormen:

chocolade + melk –> chocolademelk + bittere chocolade (bah…)

Je snapt wel dat bittere chocolade de smaak van onze overheerlijke chocolademelk verpest. Het is dus zaak om de hoeveelheid gevormde chocolademelk uit de grondstoffen melk en chocolade te maximaliseren. Als er dan al bittere chocolade wordt gevormd willen we die uit ons eindproduct chocolademelk halen. Die bittere chocolade kan overigens misschien weer als een bijproduct worden verkocht. Er zijn immers mensen die de smaak van bittere chocolade juist wel waarderen, maar dat is iets voor de marketingpiet. Lees meer

Moleculen met 130 km/uur

De verkiezingen staan weer voor de deur, dus tijd om terug te blikken wat het huidige demissionaire kabinet voor elkaar heeft gekregen. Eigenlijk is het meest in het oog springende wel de verhoging van de maximum snelheid van 120 km/uur naar 130 km/uur, daar zal iedereen het wel mee eens zijn. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of dit een weloverwogen, onderbouwde keuze is geweest of gewoon een populistische politieke maatregel van minister Schultz. Gelukkig biedt het vak procestechnologie hier uitkomst.

Moleculen met 130 km/uur

Men neme: een leiding met een diameter D en een lengte L en een hoop moleculen aan één kant van de leiding. De gas- of vloeistofmoleculen zullen door de leiding gaan stromen met een bepaalde snelheid. Hoe snel, is afhankelijk van de lengte en de diameter van de leiding, dit bepaalt namelijk de weerstand. Je kan je voorstellen dat een lange, smalle leiding meer weerstand heeft dan een korte leiding met een grote diameter. De moleculen op de hoop botsen tegen elkaar en oefenen een bepaalde druk uit: hoe meer moleculen in dezelfde ruimte, hoe hoger Lees meer

Zo in mijn sas met Schaliegas

Als er momenteel een onderwerp “hot” is, is het wel de discussie over het wel of niet winnen van Schaliegas in Nederland. Begin Augustus werd er op 8 plaatsen in Nederland geprotesteerd tegen het winnen van dit gas. Eén van de lezers reageert op de website van RTV Utrecht met: “kost je alleen je drinkwater, je woonomgeving, je recreatiegebieden, je luchtkwaliteit en je gezondheid. Of die van je kinderen. ‘t is een keuze.” Auw…, dat hakt er ethisch lekker in.

Wat is Schaliegas eigenlijk?

Schalie (Engels: Shale) verwijst naar een versteende kleistenen laag in de bodem op circa 3,5 km diepte. Het (aard)gas zit hier, anders dan bij bijvoorbeeld de bekende gasbel in Slochteren, in een niet poreus gesteente opgesloten en komt er ook niet vanzelf uit. Het boren naar deze laag is nogal lastig en in tijden van overvloedige, andere, makkelijker te winnen bronnen dus economisch ook niet rendabel. De tijden veranderen echter, de reserves beginnen op te raken en met de toenemende wereldbevolking en bijbehorende welvaart, wordt het steeds interessanter Lees meer