Berichten

De nieuwe industriële revolutie: Energieproductiviteit

Hoewel ik de stille hoop heb dat na de klimaattop COP21 in Parijs, eind vorig jaar, wereldwijd het besef doordringt dat we met zijn allen nu echt eens iets moeten gaan doen, lijkt het nog steeds niet echt hard te gaan met de implementatie. Dat komt doordat het zwaartepunt van de discussie zich nog steeds, […]

Het uur U?

Bij het zoveelste negatieve bericht over de toestand van de petrochemische industrie in Europa, en in het bijzonder in Nederland, schiet om een of andere reden de titel: het uur U, van een gedicht van Martinus Nijhoff uit de jaren ‘30, door mijn hoofd. De vreemdeling
In een notendop gaat dit, moeilijk toegankelijke, gedicht als volgt: ergens in een doodgewone straat komt er ineens een vreemdeling de hoek omgelopen. Het wordt steeds stiller in de straat als de vreemdeling verder loopt. Tegelijkertijd ontstaat er bij de bewoners een steeds groter wordende angst voor onbekende dreigingen. Op hetzelfde moment krijgt iedereen een visioen van hoe ze op hun best waren en welke idealen ze nastreefden. Dit is echter maar van korte duur. Ze ontwaken uit de droom om te constateren dat ze ver van dat ideaalbeeld verwijderd zijn. Ze schrikken nog wel van het beeld dat hun kinderen nog in gevaar zijn, maar toch gaan ze gewoon weer verder met hun normale leventje… Staan wij als Nederland op dit moment voor het uur U (een militaire term waarbij op een geheim tijdstip iets ergs gaat gebeuren)? Lees meer

Gasvrijheid

Ik ben nog steeds blij dat ik in Nederland woon. Zoals Youp van het Hek ooit eens zei: ”Ik kan het nog steeds betalen”. Dat Nederland zowel een gasland als een gastland is, is afgelopen weken weer pijnlijk duidelijk geworden. In een rapportage van Wakker Nederland zag ik een ondernemer in Amsterdam moedeloos vertellen hoe na het openstellen van de grenzen voor Oost-Europa, grote groepen gasten uit het voormalig Oostblok de winkels aan het leeghalen zijn. Over leeghalen gesproken: Nederland heeft sinds begin jaren ’60 rijkelijk uit de gasbel bij Slochteren geput. Het heeft ons natuurlijk een enorme welvaart opgeleverd, maar ook achteroverzitterig gemaakt. Want zeg nou zelf: als er iets in overvloed aanwezig is, is er toch ook geen ambitie om daar zuinig mee om te gaan? Als je bij een wc bezoek constateert dat er nog 1 velletje hangt ga je daar anders mee om dan dat er een nieuwe rol hangt toch?

Lees meer

De energieparadox (deel 2)

windmolen regenbogen Enerc 01

Op het toekomstige energienet zullen veel kleinere producenten aangesloten zijn die op basis van beschikbaarheid van de natuurlijke bronnen (zon en wind) energie aan het net zullen gaan leveren. Aangezien dit niet altijd voorhanden is zou je in tijden dat de energie wel beschikbaar is, maar niet wordt gebruikt, de geproduceerde energie kunnen opslaan. Dit zal eigenlijk zo min mogelijk moeten gebeuren aangezien opslag van energie (in bijvoorbeeld accu’s) niet zo efficiënt is. Veel beter is het om in te zetten op het flexibel maken van energieproducenten die zowel op vollast als deellast op een efficiënte manier elektriciteit kunnen leveren. Brandstofcellen zijn apparaten die dat kunnen. In een brandstofcel wordt chemische energie, die bij een chemische reactie vrijkomt, direct omgezet in elektriciteit en niet, zoals bijvoorbeeld in een kolencentrale, via warmte (stoom) die vervolgens wordt omgezet in mechanische energie (het draaien van een turbine met een generator) en dan pas in elektriciteit. Brandstofcellen zijn niet alleen heel flexibel maar gaan dus ook heel efficiënt om met de omzetting van energie naar elektriciteit.

Het oogsten van de zon

In deel 1 van deze blog heb je kunnen lezen dat er meer dan genoeg zonne-energie beschikbaar is om de hele mensheid van energie te kunnen voorzien. Toch lukt het nog niet om dat potentieel volledig te benutten (verre van dat zelfs). Met de huidige technologie van zonnepanelen kan (in een laboratorium) een efficiëntie van 40% worden gehaald. Dat betekent dat 40% van de zonnestralen ook daadwerkelijk in elektriciteit wordt omgezet. Volgens maatstaven van de opwekking van elektriciteit in bijvoorbeeld een kolen- of gasgestookte centrale is 40% behoorlijk goed. Lees meer

De energieparadox (deel 1)

Na maandenlang onderhandelen is vandaag een principe akkoord bereikt tussen het kabinet, energiebedrijven, industrie en milieuorganisaties. Alle afspraken zijn samengevat in een groot Energieakkoord. Morgen wordt het, naar verwachting, officieel gepresenteerd. Daarin is afgesproken dat oudere kolencentrales vervroegd sluiten, extra in te zetten op windenergie (op land en zee) en er komt een groot energiebesparingsplan. Eindelijk, zou ik willen zeggen. Het is in ieder geval een gerichte keuze: besparen op, door fossiele brandstoffen opgewekte, energie.

Wat had dat ook alweer met procestechnologie te maken?

In mijn gratis e-book: Hoezo niet sexy? citeer ik Prof.Dr. Sascha Kersten, hoogleraar Thermo Chemical Conversion of Biomass aan de Universiteit Twente: ”De meeste materialen, producten en onderdelen van producten (inclusief energie), worden gemaakt in de procesindustrie, het domein van de procestechnoloog. Dat is dan ook de plek waar je het verschil kunt maken”. Want dat Energieakkoord is niet zomaar iets, het is een overgang, een transitie naar een nieuwe manier van energievoorziening en distributie.

De energieparadox

In ontwikkelde landen is de consumptie van elektrische energie slechts 1/3 van de totale energieconsumptie. De rest is warmte, brandstof en chemicaliën.

14759052_s

Om een volledige transitie naar duurzaam opgewekte energie (zon, wind, water etc.) te realiseren zullen de productie en opslag van deze vormen van energie ook meegenomen moeten worden. Lees meer

Die van mij zijn groen

 

De grote wisseltruc

VentieldopjeHet voorjaar is weer aangebroken dus is het weer tijd voor de halfjaarlijkse bandenwissel. Ik regel het altijd zo bij de garage dat ik erop blijf wachten. Nadat ik de vergeelde, met koffie besmeurde, leesmap al drie keer verveeld heb doorgebladerd valt mijn oog op een affiche waarop staat aangegeven dat de garage als service de banden niet met gewone lucht vult, maar met pure stikstof. Dit is te herkennen aan de groene ventieldopjes. Geïnteresseerd in mijn ontdekking leg ik de leesmap opzij en lees de opgesomde voordelen: “…Een band met ‘gewone lucht’ wordt na verloop van tijd al snel ongeveer vijf tot tien procent zachter. Zuurstofmoleculen zijn dermate klein, dat ze door het karkas van de autoband ontsnappen. Stikstofmoleculen zijn groter en ontsnappen niet of nauwelijks. Banden die op spanning zijn én blijven, slijten minder snel en zorgen ervoor dat de rolweerstand optimaal blijft. Dat zorgt weer voor een laag brandstofgebruik..”, enthousiast geworden lees ik verder: “…stikstof is absoluut niet gevaarlijk. Stikstof is kleurloos, reukloos, niet giftig en kan niet branden. Bij een klapband is er geen extra gevaar. Klapbanden komen op zich niet vaak voor, zeker niet wanneer de band is afgevuld met stikstof…”. Lees meer

Koud hè?

 

Dr Chill

spaanenvermeegen

Maart, Lente. Je zou lekker in de tuin of op een terrasje moeten zitten. Genietend van het voorjaarszonnetje met een glas wijn of iets anders, een graad of 20. Maar helaas, niets was minder waar de afgelopen weken. Het is in jaren niet zo koud en guur geweest. Ik kan me zelfs niet herinneren dat het in de wintermaanden zo koud was. Toch was het niet eens zoheel koud, qua temperatuur althans. Het was de laatste weken net iets boven of net iets onder nul. Ik heb de term ook dit jaar weer een paar keer voorbij horen komen: de gevoelstemperatuur. De gevoelstemperatuur is de temperatuur zoals wij die ervaren en wordt beïnvloed door wind. Hoe meer wind, hoe kouder het voor ons aanvoelt. Dit wordt ook wel de “chill-factor” genoemd. Niet alleen wij, maar ook levenloze dingen zoals tanks in de procesindustrie hebben last van diezelfde gevoelstemperatuur. Lees meer

Dúúrzame energie

 

De keuze voor energie in de toekomst

14383954_mDe discussie hoe de energietoekomst van Europa en de wereld eruit moet komen te zien is in volle gang. Het wel of niet gebruiken van Schaliegas bijvoorbeeld komt steeds vaker in het nieuws. De discussie ontstijgt die van een politieke naar een maatschappelijke. Enige tijd geleden was het zelfs de stelling van de dag in de Telegraaf, de spreekbuis van doorsnee Nederland. Regelmatig duiken experts en specialisten op in actualiteitenprogramma’s (ik heb me eens laten vertellen dat het verschil tussen een expert en een specialist is dat een expert een bruin koffertje heeft en een specialist een zwart koffertje, maar of dat waar is…). De voor- en tegenstanders vechten elkaar spreekwoordelijk de tent uit. Prof. Willem Vermeend bij Wakker Nederland enige tijd geleden: “De EU heeft geen effectief energiebeleid. Ze moeten snel beslissen welke kant ze op willen met energie maar dat doen ze niet…”

Prof. Jan Rotmans op zijn blog over schaliegas: “Voor Europa zijn schattingen gemaakt van de risico’s die gemoeid zijn met schaliegaswinning, door het Tyndall Centre in Engeland en het Wuppertal Instituut. Beide gerenommeerde instituten spreken van onvermijdbare milieuschade en onaanvaardbare maatschappelijke risico’s. Onvermijdbare effecten zijn: aantasting van het landschap, uitstoot van verontreinigde stoffen, uitstoot van broeikasgassen bij de aanleg, grondwaterverontreiniging en geluidsoverlast (overdag en ’s nachts)”

Vooralsnog lijkt de EU te kiezen om zwaar in te zetten op duurzame energie. Prof. Rob de Wijk, Universiteit Leiden, in een artikel op het Energiepodium: Lees meer