Ik ben toch zeker Sinterklaas niet

 

De efficiënte manier van chocolademelk maken

Waarom hecht ik zoveel waarde aan het benadrukken dat processen in de chemische industrie verder kunnen worden geoptimaliseerd? Waar praat ik over als ik het heb over potentiele besparingen? Het is nog altijd verbazingwekkend om te zien hoe bestaande fabrieken nog altijd weer efficiënter geopereerd kunnen worden, ondanks dat er al veel aan gedaan is. Voor de niet ingewijden is het goed om aan de hand van een vereenvoudigd voorbeeld de impact te laten zien. Het leek me wel leuk om dit in de Sinterklaastijd aan de hand van een lekkernij te doen: chocolademelk. chocolademelk-thumbnail

Sinterklaas wil chocolademelk maken, veel chocolademelk, door de volgende chemische reactie:

chocolade + melk –> chocolademelk

Dit is de ideale situatie, die alleen maar voorkomt in Lala-land. Helaas is het in praktijk zo dat een deel van de chocolademoleculen het ook nodig vindt om het molecuul bittere chocolade te vormen:

chocolade + melk –> chocolademelk + bittere chocolade (bah…)

Je snapt wel dat bittere chocolade de smaak van onze overheerlijke chocolademelk verpest. Het is dus zaak om de hoeveelheid gevormde chocolademelk uit de grondstoffen melk en chocolade te maximaliseren. Als er dan al bittere chocolade wordt gevormd willen we die uit ons eindproduct chocolademelk halen. Die bittere chocolade kan overigens misschien weer als een bijproduct worden verkocht. Er zijn immers mensen die de smaak van bittere chocolade juist wel waarderen, maar dat is iets voor de marketingpiet. Lees meer

Lucht: Levensgevaarlijk! (Deel 2)

 

Lucht: van levensbelang of levensgevaarlijk?

In een vorige blog heb ik het gehad over het belang van de juiste samenstelling van de lucht die wij inademen en daarbij gefocust op een van de twee componenten: zuurstof. Of eigenlijk over het gevaar van een verhoogd gehalte aan zuurstof. Ik heb laten zien dat het brandgevaar hierbij drastisch toeneemt. De andere component in lucht is stikstof (N2). Wat gebeurt er nou indien de concentratie van de stikstof in de lucht toeneemt (en daarmee tegelijkertijd het gehalte aan zuurstof afneemt)? Eigenlijk is deze vraag nog relevanter dan de vraag wat er gebeurt bij hogere zuurstofconcentraties, aangezien stikstof een heel normaal en een in de industrie veel gebruikt gas is. Het is zo gewoon dat je je afvraagt of de gevaren van het gebruik van stikstof wel goed onderkend zijn bij de gebruikers ervan. Het antwoord is simpel en verontrustend: nee. Er gebeuren nog regelmatig incidenten met stikstof waarbij de betrokkenen het niet kunnen navertellen. Helaas blijft het vaak niet bij één slachtoffer. Als er iemand onwel wordt gaat de persoon die erbij staat (goedbedoeld) vaak ook de ruimte in, waar hem of haar hetzelfde noodlot treft. Onderstaand filmpje geeft een reconstructie weer van een dodelijk incident in een industrieel bedrijf, waarbij om die reden inderdaad twee doden waren te betreuren. Lees meer

Moleculen met 130 km/uur

De verkiezingen staan weer voor de deur, dus tijd om terug te blikken wat het huidige demissionaire kabinet voor elkaar heeft gekregen. Eigenlijk is het meest in het oog springende wel de verhoging van de maximum snelheid van 120 km/uur naar 130 km/uur, daar zal iedereen het wel mee eens zijn. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of dit een weloverwogen, onderbouwde keuze is geweest of gewoon een populistische politieke maatregel van minister Schultz. Gelukkig biedt het vak procestechnologie hier uitkomst.

Moleculen met 130 km/uur

Men neme: een leiding met een diameter D en een lengte L en een hoop moleculen aan één kant van de leiding. De gas- of vloeistofmoleculen zullen door de leiding gaan stromen met een bepaalde snelheid. Hoe snel, is afhankelijk van de lengte en de diameter van de leiding, dit bepaalt namelijk de weerstand. Je kan je voorstellen dat een lange, smalle leiding meer weerstand heeft dan een korte leiding met een grote diameter. De moleculen op de hoop botsen tegen elkaar en oefenen een bepaalde druk uit: hoe meer moleculen in dezelfde ruimte, hoe hoger Lees meer

Lucht: Levensgevaarlijk! (Deel 1)

Lucht: van levensbelang of levensgevaarlijk?

Dat wij als mens überhaupt kunnen leven in een atmosfeer die uit lucht bestaat is op zijn minst opmerkelijk te noemen. Wat dat betreft heeft de evolutie een bijzondere taak verricht. Lucht bestaat, zoals waarschijnlijk bekend, uit ongeveer 79% stikstof (door chemici aangeduid met de molecuulformule N2) en 21% zuurstof (O2). Laat dit voor de mens nou net twee levensgevaarlijke moleculen zijn! Het is uitsluitend deze uitgebalanceerde verhouding die het voor de mens ongevaarlijk maakt of zelfs onontbeerlijk. Elke (minimale) verandering in de verhouding tussen deze twee gassen geeft een aanzienlijk risico. In de chemische industrie wordt veelvuldig gebruik gemaakt van deze twee gassen, maar ook hier geldt, alleen in een heel specifieke verhouding. Aangezien het zulke normale gassen zijn worden de gevaren ervan vaak onderschat of zelfs niet onderkend, zeker als er routinematig mee wordt gewerkt. Ik vind het daarom van (levens)belang om uit te leggen wat die gevaren dan inhouden. In deze blog zal ik zuurstof belichten, in een volgende blog stikstof. Lees meer