Regelneef

Regelneef

Je staat er vaak niet bij stil maar in het dagelijks leven worden veel zaken rondom ons heen automatisch geregeld. We spoelen de wc door en horen de spoelbak vollopen met water. Als een wonder horen we de watertoevoer stoppen als de spoelbak vol is. We hebben er geen vinger naar uitgestoken! Als we het koud hebben draaien we de thermostaat een graadje omhoog en voilà de kamer wordt op een heerlijk comfortabele temperatuur gebracht en gehouden. Moderne auto’s zijn tegenwoordig meestal voorzien van cruise-control. Je stelt met een knopje op het stuur in dat je op een bepaalde snelheid wilt blijven rijden; de auimages-1 copy
to blijft onverstoorbaar doorrijden als je je voet van het gaspedaal afhaalt. Hier zit al weer wat meer technisch vernuft achter dan de vlotter van de wc, maar beiden zijn gecontroleerde situaties.

Lees meer

De spin-out

Het paradijs op aarde

Strak blauwe lucht, helder zeewater van 26 ˚C, buitenluchttemperatuur van 30 ˚C en de Tramontana (= harde wind in Noord Spanje). Mijn surfboardje stuitert onder mijn regie over het water van de middellandse zee. Genieten, even een moment voor mijzelf en niet aan de beslommeringen van alledag denken. Zo snel heb ik volgens mij nog nooit over het water gescheerd. Dan, plotseling, uit het niets, breekt de achterkant van mijn board uit en glij ik meters dwars over het water. Ik kan me maar net staande houden. “What the hack gebeurt hier?” Is de vin van mijn board plotseling afgebroken en heb ik geen grip meer? Ben ik ergens tegenaan gevaren? Ik minder wat snelheid en ik krijg de grip weer terug. Weer veilig aan wal aangekomen controleer ik mijn board en er is niets aan te zien. Mhmhh? Wat kan dit geweest zijn? Als ik het nu eens omdraai: de vin staat stil en het water stroomt er langs? Dit begint al aardig te lijken op situaties uit de procestechnologie, of beter uit de hydrodynamica, stromingsleer, dat een belangrijk onderdeel is van de procestechnologie. Aangezien ik weet dat mijn vriend Charlie een verwoed surfer is, ga ik hem maar weer eens raadplegen om hier een verklaring voor te geven. Lees meer

Bijzonder Listige Explosie Van Energie

 

Kans en effect

schiphol3-980x653

De kans dat er een vliegtuig uit de lucht valt is heel klein, maar áls het gebeurt heb je vaak direct te maken met veel schade en slachtoffers en wordt hier breeduit aandacht aan besteed in de media. In het verkeer vallen jaarlijks veel meer slachtoffers dan door vliegtuigongelukken: wereldwijd zo’n 1.200.000 per jaar, wat overeen zou komen met  7 propvolle Jumbo Jets per dag! Toch stappen sommige mensen liever in de auto dan in een vliegtuig. Dit komt doordat men in de auto het idee heeft zelf die risico’s in de hand te hebben en dat de slachtoffers die in het verkeer vallen over een heel jaar worden verdeeld, terwijl dat met een vliegtuigramp in een keer naar voren komt.

Hoewel de kans op ongelukken in de chemische industrie bijzonder klein is, is het risico nooit helemaal uitgesloten (zie: de FAR verklaring). Het probleem is ook hier dat áls er iets gebeurt dit vaak op grootse schaal gebeurt, met kans op slachtoffers en schade aan apparatuur en de omgeving.

Lees meer

De FAR verklaring

Seinende koplampen in mijn achteruitkijkspiegel. Meneer wil erlangs. Ik rijd op de rechterbaan in de Botlektunnel half achter een vrachtwagen die een baan links van mij zit. Ik weet dat ik er in dit geval rechts langs mag want er staan voorsorteerblokken op de weg. Toch doe ik het niet. Buiten de tunnel geef ik een dot gas en ben ik er alsnog langs…

9577938_m

Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtspunten in de chemische industrie. Elke plantmanager zal beamen dat het weer veilig terugkeren naar huis na een dag van noeste arbeid het belangrijkste aspect is waar hij of zij verantwoordelijk voor is. Veiligheid wordt wel gedefinieerd als het bewust nemen van een aanvaardbaar risico. In deze definitie zit opgesloten dat niets risicoloos is: de chemische industrie niet, je tripje op de fiets niet, het zappen met de afstandsbediening onderuitgezakt op de bank niet, niets… Lees meer

Die van mij zijn groen

 

De grote wisseltruc

VentieldopjeHet voorjaar is weer aangebroken dus is het weer tijd voor de halfjaarlijkse bandenwissel. Ik regel het altijd zo bij de garage dat ik erop blijf wachten. Nadat ik de vergeelde, met koffie besmeurde, leesmap al drie keer verveeld heb doorgebladerd valt mijn oog op een affiche waarop staat aangegeven dat de garage als service de banden niet met gewone lucht vult, maar met pure stikstof. Dit is te herkennen aan de groene ventieldopjes. Geïnteresseerd in mijn ontdekking leg ik de leesmap opzij en lees de opgesomde voordelen: “…Een band met ‘gewone lucht’ wordt na verloop van tijd al snel ongeveer vijf tot tien procent zachter. Zuurstofmoleculen zijn dermate klein, dat ze door het karkas van de autoband ontsnappen. Stikstofmoleculen zijn groter en ontsnappen niet of nauwelijks. Banden die op spanning zijn én blijven, slijten minder snel en zorgen ervoor dat de rolweerstand optimaal blijft. Dat zorgt weer voor een laag brandstofgebruik..”, enthousiast geworden lees ik verder: “…stikstof is absoluut niet gevaarlijk. Stikstof is kleurloos, reukloos, niet giftig en kan niet branden. Bij een klapband is er geen extra gevaar. Klapbanden komen op zich niet vaak voor, zeker niet wanneer de band is afgevuld met stikstof…”. Lees meer

Koud hè?

 

Dr Chill

spaanenvermeegen

Maart, Lente. Je zou lekker in de tuin of op een terrasje moeten zitten. Genietend van het voorjaarszonnetje met een glas wijn of iets anders, een graad of 20. Maar helaas, niets was minder waar de afgelopen weken. Het is in jaren niet zo koud en guur geweest. Ik kan me zelfs niet herinneren dat het in de wintermaanden zo koud was. Toch was het niet eens zoheel koud, qua temperatuur althans. Het was de laatste weken net iets boven of net iets onder nul. Ik heb de term ook dit jaar weer een paar keer voorbij horen komen: de gevoelstemperatuur. De gevoelstemperatuur is de temperatuur zoals wij die ervaren en wordt beïnvloed door wind. Hoe meer wind, hoe kouder het voor ons aanvoelt. Dit wordt ook wel de “chill-factor” genoemd. Niet alleen wij, maar ook levenloze dingen zoals tanks in de procesindustrie hebben last van diezelfde gevoelstemperatuur. Lees meer

Schat, je bent de laatste tijd zo…dimensieloos!

Dat moet mevrouw Reynolds waarschijnlijk tegen haar man hebben gezegd ergens in 1883. Ze bedoelde dat als een compliment, niet als een zorg of een verwijt, vandaar het uitroepteken aan het einde van de zin. In het februarinummer van het tijdschrift van de Nederlandse Procestechnologen lees ik namelijk dat 1883 het jaar was waarin meneer Reynolds een publicatie schreef waarin zijn, voor procestechnologen, beroemde dimensieloze getal voor het eerst wordt genoemd.

Dimensieloos, waar heb je het over?

15612418_m

Degene die mijn e-book: “Hoezo niet sexy?” hebben gelezen hebben gezien dat ik al wat aandacht had besteed aan het belang van de juiste dimensies of eenheden in de formules die gebruikt worden in de procestechnologie om allerlei zaken uit te rekenen.

Met een dimensie of eenheid geef je een betekenis aan een waarde. Of anders gezegd, geef je een categorie aan waar een bepaalde meetbare grootheid toe behoort. Lees meer

The best way to predict the future is to create it

21-12-2012

21-12-2012Maar we leven nog, maar we leven nog. En we leven nog, dus niet zeuren, zong Ramses Shaffy al in de jaren ’70. Ik denk dat we dat ook wel kunnen zeggen nu we 21-12-2012 zonder al teveel kleerscheuren hebben doorlopen. Voor degenen die de afgelopen tijd op een onbewoond eiland leefden: Op die datum verliep een kalender van de oude Maya’s. Volgens een aantal onheilsprofeten was het op die datum dat de aarde zou vergaan (voor degene die dat geloofden had ik al aangeboden om op de 20e al hun waardevolle spullen bij mij in te leveren onder de belofte dat ik er goed op zou passen, maar, afgezien van de kerstpakketten, heb ik verder niet veel zien langskomen). Ik heb nooit geloofd dat de wereld zou vergaan. Wat ik wel geloof, en met mij vele anderen, is dat we in een overgangsperiode zitten naar een ander tijdperk. Of je het eindigen van de Maya kalender zo kan interpreteren is weer een ander verhaal. Dat de mensheid de komende decennia voor enorme uitdagingen komt te staan moge duidelijk zijn. Door alsmaar toenemende groei van de wereldbevolking, de groei van welvaart en de doorgaande uitputting van natuurlijke grondstoffen zal het een hele toer zijn om voldoende water, voedsel en energie te produceren en daarbij het milieu zo min mogelijk te belasten. In een nieuwe serie blogs zal ik het komende jaar beschrijven hoe de rol van de procestechnologie zal bijdragen aan het oplossen van deze problemen (uhh..uitdagingen. Problemen zijn een voldongen feit, aan uitdagingen kan je nog wat doen heb ik geleerd). Lees meer

Hoezo niet Sexy?

 

Waarom, zeg me waarom?

Inmiddels zal het je niet ontgaan zijn dat de ervaring die ik de afgelopen jaren heb opgebouwd in de chemische technologie/procestechnologie graag met je wil delen. Niet uitsluitend met mijn vakbroeders en -zusters, maar juist met een veel breder publiek. De vraag is: Waarom?

De meeste materialen, producten en onderdelen van producten (inclusief energie), worden gemaakt in de procesindustrie, het domein van de procestechnoloog. Dat is dan ook de plek waar je het verschil kunt maken”
. Deze uitspraak van Prof.Dr. Sascha Kersten van de Universiteit Twente verwoordt de eerste reden. Procestechnologie is één van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste vakgebied om toekomstige maatschappelijke vraagstukken als grondstof- en energieschaarste het hoofd te bieden. De vraag naar energie en grondstoffen zal alleen maar toenemen door de alsmaar toenemende wereldbevolking en de toename van de welvaart. Daarbij vloeit er steeds meer kennis uit de sector weg door de babyboomers die met pensioen gaan en die onvoldoende wordt gecompenseerd door de instroom van jong talent aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

En dat is dan ook de tweede reden: techniek, en misschien chemische techniek nog wel in het bijzonder, kampt met een imagoprobleem. Techniekstudies zijn moeilijk en waarom zou je zo’n moeilijke studierichting kiezen als je ook wat gemakkelijkers kunt kiezen? Volgens buitenstaanders klinkt het ook niet echt sexy. Lees meer

Ik ben toch zeker Sinterklaas niet

 

De efficiënte manier van chocolademelk maken

Waarom hecht ik zoveel waarde aan het benadrukken dat processen in de chemische industrie verder kunnen worden geoptimaliseerd? Waar praat ik over als ik het heb over potentiele besparingen? Het is nog altijd verbazingwekkend om te zien hoe bestaande fabrieken nog altijd weer efficiënter geopereerd kunnen worden, ondanks dat er al veel aan gedaan is. Voor de niet ingewijden is het goed om aan de hand van een vereenvoudigd voorbeeld de impact te laten zien. Het leek me wel leuk om dit in de Sinterklaastijd aan de hand van een lekkernij te doen: chocolademelk. chocolademelk-thumbnail

Sinterklaas wil chocolademelk maken, veel chocolademelk, door de volgende chemische reactie:

chocolade + melk –> chocolademelk

Dit is de ideale situatie, die alleen maar voorkomt in Lala-land. Helaas is het in praktijk zo dat een deel van de chocolademoleculen het ook nodig vindt om het molecuul bittere chocolade te vormen:

chocolade + melk –> chocolademelk + bittere chocolade (bah…)

Je snapt wel dat bittere chocolade de smaak van onze overheerlijke chocolademelk verpest. Het is dus zaak om de hoeveelheid gevormde chocolademelk uit de grondstoffen melk en chocolade te maximaliseren. Als er dan al bittere chocolade wordt gevormd willen we die uit ons eindproduct chocolademelk halen. Die bittere chocolade kan overigens misschien weer als een bijproduct worden verkocht. Er zijn immers mensen die de smaak van bittere chocolade juist wel waarderen, maar dat is iets voor de marketingpiet. Lees meer