De revenge of de Nerd 2.0

Schermafbeelding 2012-10-28 om 13.03.08

Ik weet niet eens meer hoe het kwam. Ik was iets op internet aan het zoeken en mijn oog viel op de titel: Diffusie van 2,3-dimethylbutaan in zuivere, gesproeidroogde en gemodificeerde ZSM-5 kristallen. Onmiskenbaar de titel van mijn afstudeerscriptie uit 1992. Er begon zich weer een film in mijn hoofd af te spelen: De experimenten bij het Koninklijke/Shell Laboratorium in Amsterdam, de zoektocht in de literatuur en de verdediging van de scriptie. Maar het meest in het oog springende voor mij blijft toch wel de scriptieprijs die dat jaar door de Amsterdamse krant Het Parool in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam werd uitgeschreven. Op uitnodiging van de organisatie zat ik daar met mijn mooiste pak aan in de aula van de Oude Lutherse Kerk  om bij de prijsuitreiking aanwezig te zijn. De toespraak van de juryvoorzitter begon (citaat uit het Parool 15-12-1992): “…Niet alle inzenders leken even goed doordrongen van de opzet van de prijsvraag: “Bekroond wordt de afstudeerscriptie die op de beste wijze een goed wetenschappelijk niveau paart aan journalistieke aantrekkelijkheid” Zo was de inzending: Diffusie van 2,3-dimethylbutaan… weliswaar leerzaam, maar voor een verhaal in de krant toch minder geschikt – ondanks het feit dat een en ander was verricht volgens de volumetrische opnamemethode”, hoongelach in de zaal… Een golf van schaamte maakte zich van mij meester. Gelukkig nam iemand het voor mij en de rest van de Bèta studenten op (zie het artikeltje hiernaast). Het speelde dus al in 1992 en

Artikel

Een golf van schaamte maakte zich van mij meester…

er is in die 20 jaar precies helemaal niets veranderd. Er wordt nog steeds niet genoeg aandacht gegeven aan technologie en Bèta studies. Het is nog steeds niet zo dat technologie op het maatschappelijke voetstuk geplaatst wordt waar het in mijn ogen thuishoort. In de laatste techniektroonrede van de Ingenieurs vereniging KIVI NIRIA (zie pro6blog: Leden van de Staten Generaal, luister nou eens) gaat  het er ook over:

“In Nederland kiezen de meeste studenten, sterker dan in de rest van Europa,  voor zachte vakken zoals letteren en sociologie. Door de massale belangstelling hiervoor gaat er van het toch al relatief kleine research- en onderwijsbudget in dit land meer naar deze zachte vakken dan elders. Uit internationaal vergelijkende studies blijkt dat Nederland ver boven het gemiddelde zit bij uitgaven voor sociologie, economie, psychologie, kunst en literatuur en dat we ver onder het gemiddelde zitten bij technische wetenschappen, informatica en wiskunde. Zorgwekkend, want een land dat technisch voorop loopt wordt rijk, of blijft rijk. Een betere manier van budgetverdeling zou zijn op basis van maatschappelijk belang en niet op basis van wat de studenten vinden. Dan kan de Nederlandse student studeren op een Universiteit of Hogeschool die kan concurreren met een buitenlandse”

Hard versus zacht

Wat moet er gebeuren om het tij te keren? Ik laat me in ieder geval niet uit het veld slaan. Ik laat me niet in een afwachtende slachtofferrol manoeuvreren. Sterker nog: Wie mijn blogs volgt, ziet dat ik verantwoordelijkheid neem en mij inzet om de jongeren voor techniek te interesseren. Even terugkijkend na wat ik in die 20 jaar na het afstuderen heb bereikt, mag ik niet klagen. Ik ben er trots op dat ik met mijn technische kennis aan daadwerkelijke verbetering van productieprocessen in de chemische industrie heb mogen werken. De zoektocht naar het steeds maar weer optimaliseren van processen zodat het energie- en materiaalgebruik werden verminderd, kosten werden bespaard, de belasting op het milieu werd verminderd en de veiligheid van processen werd verbeterd. En ik ben nog niet eens op de helft! Kennis, waarvan ik nu op het punt sta om die te delen met een grote groep. Optimalisatie van bestaande- en introductie van moderne technologie. Dit alles om mijn visie te kunnen nastreven: De procesindustrie zal zich in de toekomst steeds meer gaan richten op het optimaliseren van hun bestaande proces, zodanig dat mens, milieu en winstgevendheid niet alleen in balans zijn, maar elkaar juist versterken, zodanig dat een wereld wordt gecreëerd waar onze kinderen en generaties daarna duurzaam in kunnen leven.

Zo, dat kan de winnares van de scriptieprijs uit 1992 waarschijnlijk niet zeggen. Wat heeft het in vredesnaam bijgedragen aan de ontwikkeling van dit land dat we nu weten dat: “Duitse emigranten in Argentinië varkensvlees blijven eten – nogal duur daar, maar als ze een feestje hebben, gaat er een originele Argentijnse steak op de grill. Argentinië staat voor die Duitsers nog steeds voor losbandigheid”. Leuk om te weten, maar meer ook niet…

Een reactie: 20 jaar later…

Ik ben zo vrij geweest om degene die mij oorspronkelijk bijval gaf, op te sporen. Dit blijkt de Emeritus hoogleraar Prof. Dr. J.F. Orlebeke te zijn, zelf een wetenschapper van de “zachte kant”. Zijn reactie anno nu:

“Nou, van dat ingezonden briefje in Het Parool uit 1992 hoef ik helemaal geen woord terug te nemen. Het was Het parool niet te doen om goeie scripties maar vooral om makkelijk verteerbare eendagskopij. En daarmee droeg die krant rechtstreeks bij aan een al aan de gang zijnd proces van minder exact en meer socio in onderwijs en maatschappij: veel pretpakketten, invoering van de middenschool, afschaffen van de ambachtschool, opstarten van talloze vage en onduidelijk studierichtingen in HBO en WO als gevolg van de strijd om de student. Dat leidt er bovendien toe dat het niveau van studenten verlaagd werd. Dit proces is inmiddels twintig jaar voortgeschreden en de kwalijke gevolgen beginnen pijnlijk zichtbaar te worden: “Jongeren zien weinig in de industrie en de eerste bedrijven dreigen naar het buitenland te vertrekken. De sector heeft een verkeerd imago, ook bij ouders”, lezen we in NRC Handelsblad van 30 oktober 2012. We zullen af moeten van het vastgeroeste idee dat ‘white collar’ beter is dan ‘blue collar’ en dat je je kind beter naar de mavo kunt sturen dan naar de LTS.

En wat de wetenschap betreft ben ik er in de loop der jaren van overtuigd geraakt dat de progressie in de sociale wetenschappen in belangrijke mate te danken is aan ontwikkelingen in de exacte sector. Zonder wiskundige en statistische modellen kunnen sociologen en economen ook maar weinig. De voortgang in mijn eigen vak (biologische psychologie) zou ondenkbaar zijn zonder hulp van informatica, (neuro)fysiologie en genetica.

Kortom: de samenleving kan niet zonder exacte wetenschap en techniek (= toegepaste wetenschap). Daarom moet het roer om in onderwijsland. De beeldvorming van wiskunde, natuurkunde en techniek behoeft node bijstelling.”, aldus de heer Olebeke.

By the way het eindverslag heeft mij wel een Cum Laude predikaat opgeleverd…daar kunnen die biefstuketende Duitsers een puntje aan zuigen!

Verslag

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *